Tanderosie ontstaat wanneer zuren het tandglazuur beetje bij beetje oplossen. Dat zuur kan uit frisdrank, sap, wijn of sportdrank komen, maar ook uit de maag bij reflux of veelvuldig overgeven. Glazuur is sterk, maar het kan zichzelf niet teruggroeien. Zodra de buitenlaag dunner wordt, reageert je tand gevoeliger op koud, warm of zoet. Ook kan de tandkleur geler lijken, omdat het onderliggende dentine meer doorschemert. In het begin zie je vaak een glad, dof oppervlak en afgeronde randjes, vooral aan de binnenkant van voortanden en op kauwvlakken. Kleine ‘cuppings’ in kiezen lijken op ondiepe kuiltjes. Omdat cariës en erosie soms tegelijk voorkomen, is het slim om signalen vroeg te herkennen en je routine bij te sturen. Speeksel werkt normaal als buffer; bij weinig speeksel door stress, medicatie of mondademen gaat het sneller. Erosie doet vaak geen pijn, waardoor je pas laat ingrijpt. En de schade kan jarenlang ongemerkt oplopen.
Dagelijkse gewoontes die erosie versnellen
Het gaat niet alleen om wat je drinkt, maar ook om hoe vaak en hoe lang zuur contact maakt. Sippen aan een drankje tijdens werk, autoritten of sporten houdt de pH langdurig laag. Ook zogenaamd gezonde keuzes zoals citroenwater, kombucha en smoothies kunnen verraderlijk zijn. Direct na iets zuurs poetsen lijkt logisch, maar dan schuur je een zachtere glazuurlaag weg. Spoel liever met water en wacht minstens een half uur, zodat speeksel kan herstellen. Kauwgom zonder suiker stimuleert speeksel en helpt zuren sneller te neutraliseren. Let ook op medicijnen die een droge mond geven; minder speeksel betekent minder bescherming. Zelfs mondademen ’s nachts kan bijdragen aan uitdroging. Wie veel knarst, merkt erosie eerder omdat dun glazuur sneller slijt. Drink zure dranken bij voorkeur in één keer en bij een maaltijd, niet tussendoor. Gebruik eventueel een rietje en sluit af met water of een stukje kaas voor extra snelle buffering.
Slim herstellen en beschermen bij beginnende slijtage
Bij beginnende erosie draait alles om versterking en het verminderen van zuuraanvallen. Een tandpasta met fluoride maakt het oppervlak harder en beter bestand tegen zuur. Producten met extra calcium- en fosfaatverbindingen kunnen het herstel ondersteunen, zeker als je vaak een droge mond hebt. Merk je gevoeligheid, dan helpt het om zachter te poetsen met een zachte borstel en geen agressieve whiteningpasta’s te gebruiken. Een beschermende lak of gel kan lokaal extra weerstand geven, maar die keuze hangt af van je risico. Laat daarom je gebit beoordelen bij een tandartsenpraktijk in Den Bosch als je vermoedt dat slijtage toeneemt. De tandarts kan ook checken of knarsen meespeelt en zo nodig een splint adviseren, waardoor erosie en mechanische slijtage elkaar minder versterken. Ook helpt het om zure momenten een weekje bij te houden; dan zie je patronen. Gebruik een fluoride-spoeling op een ander moment dan poetsen, zodat het langer inwerkt.
Wanneer je professionele hulp nodig hebt
Erosie is sluipend, dus wacht niet tot tanden zichtbaar korter worden. Als je ineens meer gevoeligheid hebt, sneller verkleuring ziet of scherpe randjes voelt, is controle verstandig. De tandarts kan beoordelen of het om erosie, cariës, knarsen of een combinatie gaat, want dat vraagt om een andere aanpak. Bij reflux, brandend maagzuur of eetproblemen is samenwerking met huisarts of specialist belangrijk; zonder oorzaakbehandeling blijft het glazuur onder druk staan. Soms is het nodig om aangetaste plekken te beschermen met composiet of facings, zodat vorm en beet behouden blijven. Ook kunnen meetfoto’s en slijtage-indexen helpen om verandering te volgen. Hoe eerder je ingrijpt, hoe kleiner de behandeling en hoe beter je je eigen tanden kunt behouden op lange termijn. Voor jongeren met beugels of veel sportdrank is preventie extra belangrijk. Regelmatige controles geven rust, omdat je ziet of je maatregelen werken en je tijdig kunt bijsturen. Zonder verrassingen later.
